The Abyss Is Not the Enemy
“The Church needs not men defined by the multiplication of tasks or the pressure of results, but men configured to Christ, capable of sustaining their ministry from a living relationship with Him.”
Pope Leo XIV - The Abyss is not the enemy.- Letter from the Holy Father Leo XIV to the Presbyterate of the Archiodecese of Madrid on the Occasion of the Presbyteral Assembly Convivum -[Paul VI Auditorium, Madrid — February 9–10, 2026]
Dear sons,
I am pleased to address this letter to you on the occasion of your Priestly Assembly and to do so with a sincere desire for fraternity and unity. I thank your archbishop and, from my heart, each one of you for your willingness to gather as a presbyterate — not only to discuss common concerns, but also to support one another in the mission you share.
I appreciate the commitment with which you live out and exercise your priesthood in parishes, ministries, and widely different realities. I know that this ministry is often carried out amid fatigue, complex situations, and a quiet dedication of which only God is witness. Precisely for this reason, I hope that my words will reach you as a gesture of closeness and encouragement, and that this gathering will foster an atmosphere of sincere listening, true communion, and trusting openness to the action of the Holy Spirit, who never ceases to work in your lives and in your mission.
The time the Church is experiencing invites us to pause together in serene and honest reflection — not merely to confine ourselves to immediate diagnoses or crisis management, but to learn to read deeply the moment we are living, recognizing, in the light of faith, the challenges and the possibilities that the Lord opens before us. On this journey, it becomes increasingly necessary to train our eyes and exercise discernment, so that we may perceive more clearly what God is already doing — often in a silent and discreet way — in our midst and in our communities.
This reading of the present cannot ignore the cultural and social context in which we live and express our faith today. In many areas, we see advanced processes of secularization, a growing polarization in public discourse, and a tendency to reduce the complexity of the human person by interpreting it through partial and insufficient ideologies or categories. In this context, faith runs the risk of being exploited, trivialized, or relegated to the realm of the irrelevant, while forms of coexistence that disregard any transcendent reference grow stronger.
Added to this is a profound cultural shift that cannot be ignored: the gradual disappearance of common reference points. For a long time, the Christian seed found largely receptive soil, because moral language, the great questions about the meaning of life, and certain fundamental notions were, at least in part, shared. Today, this common ground has been greatly weakened. Many of the conceptual assumptions that for centuries favored the transmission of the Christian message are no longer self-evident and, in many cases, are no longer even intelligible. The Gospel is confronted not only with indifference, but with a different cultural horizon in which words no longer mean the same thing and where the first proclamation can no longer be taken for granted.
However, this description does not fully capture what is truly happening. I am convinced — and I know that many of you perceive this in your daily ministry — that a new restlessness is emerging in the hearts of many people, especially the young. The elevation of material comfort to an absolute has not brought the hoped-for happiness; freedom unmoored from truth has not generated the promised fulfillment; and material progress alone has failed to satisfy the deep longing of the human heart.
In fact, the prevailing proposals, together with certain hermeneutical and philosophical readings through which people have sought to interpret the destiny of man, far from offering a sufficient response, have often left a deeper sense of weariness and emptiness. Precisely for this reason, we see that many people are beginning to open themselves to a more honest and authentic search — a search that, accompanied with patience and respect, is leading them back to an encounter with Christ. This reminds us that for the priest, it is not a time for withdrawal or resignation, but for faithful presence and generous availability. All of this springs from the recognition that the initiative always belongs to the Lord, who is already at work and precedes us with His grace.
Thus, the kind of priests that Madrid — and the whole Church — needs at this time is becoming clear. Certainly not men defined by the multiplication of tasks or the pressure of results, but men configured to Christ, capable of sustaining their ministry from a living relationship with Him, nourished by the Eucharist, and expressed in a pastoral charity marked by the sincere gift of self. It is not a question of inventing new models or redefining the identity we have received, but of returning to propose, with renewed intensity, the priesthood in its most authentic core — being *alter Christus* — allowing Him to shape our lives, unify our hearts, and give form to a ministry lived from intimacy with God, faithful dedication to the Church, and concrete service to the people entrusted to us.
Dear sons, allow me to speak to you today about the priesthood using an image you know well: your cathedral. Not to describe a building, but to learn from it. Because cathedrals — like any sacred place — exist, as does the priesthood, to lead us to an encounter with God and reconciliation with our brothers and sisters; and their elements hold a lesson for our lives and our ministry.
Contemplating its façade, we already learn something essential. It is the first thing we see, yet it does not tell us everything: it points, suggests, invites. So too the priest does not live to put himself on display, but neither does he live to hide. His life is called to be visible, consistent, and recognizable, even when it is not always understood. The façade does not exist for itself: it leads to the interior. In the same way, the priest is never an end in himself. His whole life is called to point toward God and to accompany the passage into the Mystery, without usurping its place.
Once we reach the threshold, we understand that not everything may enter, for this is sacred space. The threshold marks a passage, a necessary separation. Before entering, something remains outside. The priesthood, too, is lived in this way: being in the world, but not of the world (cf. Jn 17:14). Celibacy, poverty, and obedience stand at this crossroads — not as a denial of life, but as the concrete form that allows the priest to belong entirely to God without ceasing to walk among men.
The cathedral is also a common home, where there is room for everyone. This is what the Church is called to be, especially for her priests: a home that welcomes, protects, and does not abandon. And this is how priestly fraternity should be lived: as the concrete experience of knowing that we are at home, responsible for one another, attentive to the life of our brother, and willing to support each other. My children, no one should feel exposed or alone in the exercise of his ministry: together, resist the individualism that impoverishes the heart and weakens the mission!
Walking through the temple, we notice that everything rests on the columns that support the whole. The Church has seen in them the image of the Apostles (cf. Eph 2:20). Nor does the priestly life rest on itself, but on the apostolic witness received and transmitted in the living Tradition of the Church, safeguarded by the Magisterium (cf. 1 Cor 11:2; 2 Tim 1:13–14). When the priest remains anchored to this foundation, he avoids building on the sand of partial interpretations or passing emphases and grounds himself on the solid rock that precedes and surpasses him (cf. Mt 7:24–27).
Before reaching the presbytery, the cathedral reveals discreet but fundamental places: at the baptismal font, the People of God are born; in the confessional, they are continually made new. In the sacraments, grace is revealed as the most real and effective force of the priestly ministry. Therefore, dear sons, celebrate the sacraments with dignity and faith, aware that what takes place in them is the true power that builds up the Church and that they are the ultimate end toward which our entire ministry is ordered. But do not forget that you are not the source — only the channel — and that you, too, need to drink from that water. Therefore, never cease to confess your sins, to return always to the mercy that you proclaim.
Next to the central space are several chapels. Each has its own history and dedication. Although they differ in art and composition, they all share the same orientation; none turns inward upon itself, none breaks the harmony of the whole. So it is in the Church with the different charisms and spiritualities through which the Lord enriches and sustains your vocation. Each receives a particular way of expressing faith and nourishing interiority, but all remain oriented toward the same center.
Let us turn to the center of everything, my children: here is revealed what gives meaning to what you do every day and the wellspring from which your ministry flows. On the altar, through your hands, the sacrifice of Christ is made present in the highest action entrusted to human hands; in the tabernacle remains the One whom you have offered, entrusted once again to your care. Be worshipers — men of deep prayer — and teach your people to do the same.
At the end of this journey, to be the priests that the Church needs today, I leave you with the same counsel as your saintly compatriot, St. John of Ávila: "Be all his" (*Sermon 57*). Be saints! I entrust you to Our Lady of Almudena and, with a heart full of gratitude, I impart the Apostolic Blessing, which I extend to all those entrusted to your pastoral care.
*Vatican, January 28, 2026.*
*Memorial of Saint Thomas Aquinas, Priest and Doctor of the Church.*
https://www.vatican.va/content/leo-xiv/it/letters/2026/documents/20260128-lettera-arcidiocesi-madrid.html
-
LETTERA DEL SANTO PADRE LEONE XIV
AL PRESBITERIO DELL'ARCIDIOCESI DI MADRID
IN OCCASIONE DELL'ASSEMBLEA PRESBITERALE "CONVIVIUM"[Auditorium Pablo VI, Madrid - 9-10 febbraio 2026]
Cari figli,
Sono lieto di potervi rivolgere questa lettera in occasione della vostra Assemblea presbiterale e di farlo con un sincero desiderio di fraternità e di unità. Ringrazio il vostro arcivescovo e, di cuore, ognuno di voi per la disponibilità a riunirvi come presbiterio, non solo per trattare questioni comuni, ma anche per sostenervi reciprocamente nella missione che condividete.
Apprezzo l’impegno con cui vivete ed esercitate il vostro sacerdozio in parrocchie, servizi e realtà molto diverse; so che spesso tale ministero si svolge in mezzo alla stanchezza, a situazioni complesse e a una dedizione silenziosa della quale solo Dio è testimone. Proprio per questo auspico che le mie parole vi raggiungano come un gesto di vicinanza e di incoraggiamento, e che questo incontro favorisca un clima di ascolto sincero, di comunione vera e di apertura fiduciosa all’azione dello Spirito Santo, che non smette di operare nella vostra vita e nella vostra missione.
Il tempo che la Chiesa sta vivendo ci invita a fermarci insieme in una riflessione serena e onesta. Non tanto per limitarci a diagnosi immediate o alla gestione delle urgenze, ma per imparare a leggere con profondità il momento che stiamo vivendo, riconoscendo, alla luce della fede, le sfide e anche le possibilità che il Signore schiude dinanzi a noi. In questo cammino diventa sempre più necessario educare lo sguardo ed esercitarci nel discernimento, in modo da poter percepire con maggiore chiarezza ciò che Dio sta già operando, spesso in modo silenzioso e discreto, in mezzo a noi e alle nostre comunità.
Questa lettura del presente non può prescindere dal quadro culturale e sociale in cui oggi si vive e si esprime la fede. In molti ambienti constatiamo processi avanzati di secolarizzazione, una crescente polarizzazione nel discorso pubblico e la tendenza a ridurre la complessità della persona umana, interpretandola a partire da ideologie o categorie parziali e insufficienti. In tale contesto, la fede corre il rischio di essere strumentalizzata, banalizzata o relegata all’ambito dell’irrilevante, mentre si rafforzano forme di convivenza che prescindono da ogni riferimento trascendente.
A ciò si aggiunge un cambiamento culturale profondo che non può essere ignorato: la progressiva scomparsa di riferimenti comuni. Per molto tempo, il seme cristiano ha trovato un terreno in gran parte preparato, perché il linguaggio morale, i grandi interrogativi sul senso della vita e certe nozioni fondamentali erano, almeno in parte, condivisi. Oggi questo sostrato comune si è notevolmente indebolito. Molti dei presupposti concettuali che per secoli hanno favorito la trasmissione del messaggio cristiano hanno smesso di essere evidenti e, in non pochi casi, persino comprensibili. Il Vangelo non si confronta solo con l’indifferenza, ma anche con un orizzonte culturale diverso, in cui le parole non significano più lo stesso e dove il primo annuncio non si può dare per scontato.
Tuttavia, questa descrizione non coglie appieno ciò che realmente sta accadendo. Sono convinto — e so che molti di voi lo percepiscono nell’esercizio quotidiano del ministero — che nel cuore di non poche persone, specialmente dei giovani, sta nascendo oggi un’inquietudine nuova. L’assolutizzazione del benessere non ha portato la felicità sperata; una libertà svincolata dalla verità non ha generato la pienezza promessa; e il progresso materiale, da solo, non è riuscito a soddisfare il desiderio profondo del cuore umano.
Di fatto, le proposte dominanti, insieme a determinate letture ermeneutiche e filosofiche con le quali si è voluto interpretare il destino dell’uomo, lungi dall’offrire una risposta sufficiente, hanno lasciato spesso una maggiore sensazione di sazietà e di vuoto. Proprio per questo, constatiamo che molte persone iniziano ad aprirsi a una ricerca più onesta e autentica, una ricerca che, accompagnata con pazienza e rispetto, le sta portando nuovamente all’incontro con Cristo. Questo ci ricorda che per il sacerdote non è tempo di ripiegamento né di rassegnazione, ma di presenza fedele e di disponibilità generosa. Tutto ciò nasce dal riconoscimento del fatto che l’iniziativa è sempre del Signore, che sta già operando e ci precede con la sua grazia.
Si va delineando così di che tipo di sacerdoti ha bisogno Madrid — e la Chiesa intera — in questo tempo. Certamente non uomini definiti dal moltiplicarsi di compiti o dalla pressione dei risultati, ma uomini configurati a Cristo, capaci di sostenere il proprio ministero a partire da una relazione viva con Lui, nutrita dall’Eucaristia ed espressa in una carità pastorale contrassegnata dal dono sincero di sé. Non si tratta di inventare modelli nuovi né di ridefinire l’identità che abbiamo ricevuto, ma di tornare a proporre, con rinnovata intensità, il sacerdozio nel suo nucleo più autentico — essere alter Christus — lasciando che sia Lui a configurare la nostra vita, a unificare il nostro cuore e a dare forma a un ministero vissuto a partire dall’intimità con Dio, la dedizione fedele alla Chiesa e il servizio concreto alle persone che ci sono state affidate.
Cari figli, permettetemi di parlarvi oggi del sacerdozio avvalendomi di un’immagine che conoscete bene: la vostra cattedrale. Non per descrivere un edificio, ma per imparare da esso. Perché le cattedrali — come qualsiasi luogo sacro — esistono, come il sacerdozio, per condurre all’incontro con Dio e alla riconciliazione con i nostri fratelli, e i loro elementi racchiudono una lezione per la nostra vita e il nostro ministero.
Contemplandone la facciata, impariamo già qualcosa di essenziale. È la prima cosa che si vede, eppure non dice tutto: indica, suggerisce, invita. Così anche il sacerdote non vive per esibirsi, ma neppure per nascondersi. La sua vita è chiamata a essere visibile, coerente e riconoscibile, anche quando non è sempre compresa. La facciata non esiste per sé stessa: conduce all’interno. Allo stesso modo, il sacerdote non è mai fine a sé stesso. Tutta la sua vita è chiamata a rimandare a Dio e ad accompagnare il passaggio verso il Mistero, senza usurparne il posto.
Una volta giunti alla soglia, comprendiamo che non conviene che tutto entri all’interno, perché è spazio sacro. La soglia segna un passaggio, una separazione necessaria. Prima di entrare, qualcosa rimane fuori. Anche il sacerdozio si vive così: stando nel mondo, ma senza essere del mondo (cfr. Gv 17, 14). In questo crocevia si situano il celibato, la povertà e l’obbedienza; non come negazione della vita, ma come la forma concreta che permette al sacerdote di appartenere interamente a Dio senza smettere di camminare tra gli uomini.
La cattedrale è anche una casa comune, dove c’è posto per tutti. Così è chiamata a essere la Chiesa, specialmente verso i suoi sacerdoti: una casa che accoglie, che protegge e che non abbandona. E così si deve vivere la fraternità presbiterale; come l’esperienza concreta di sapersi in casa, responsabili gli uni degli altri, attenti alla vita del fratello e disposti a sostenerci a vicenda. Figli miei, nessuno dovrebbe sentirsi esposto o solo nell’esercizio del ministero: resistete insieme all’individualismo che impoverisce il cuore e debilita la missione!
Percorrendo il tempio, notiamo che tutto poggia sulle colonne che sostengono l’insieme. La Chiesa ha visto in esse l’immagine degli Apostoli (cfr. Ef 2, 20). Neanche la vita sacerdotale poggia su sé stessa, ma sulla testimonianza apostolica ricevuta e trasmessa nella Tradizione viva della Chiesa, e custodita dal Magistero (cfr. 1 Cor 11, 2; 2 Tm 1, 13-14). Quando il sacerdote rimane ancorato a questo fondamento, evita di edificare sulla sabbia delle interpretazioni parziali o degli accenti circostanziali, e si fonda sulla roccia salda che lo precede e lo supera (cfr. Mt 7, 24-27).
Prima di giungere al presbiterio, la cattedrale ci mostra luoghi discreti ma fondamentali: nel fonte battesimale nasce il Popolo di Dio; nel confessionale è continuamente rigenerato. Nei sacramenti la grazia si rivela come la forza più reale ed efficace del ministero sacerdotale. Perciò, cari figli, celebrate i sacramenti con dignità e fede, consapevoli che ciò che in essi avviene è la vera forza che edifica la Chiesa e che sono il fine ultimo a cui tutto il nostro ministero è ordinato. Ma non dimenticate che voi non siete la fonte, bensì il canale e che anche voi avete bisogno di bere quell’acqua. Non smettete quindi di confessarvi, di tornare sempre alla misericordia che annunciate.
Accanto allo spazio centrale si aprono cappelle diverse. Ognuna ha la sua storia, la sua dedicazione. Pur essendo diverse per arte e composizione, condividono tutte uno stesso orientamento; nessuna è volta verso sé stessa, nessuna rompe l’armonia dell’insieme. Così avviene anche nella Chiesa con i diversi carismi e spiritualità mediante i quali il Signore arricchisce e sostiene la vostra vocazione. Ognuno riceve una forma particolare di esprimere la fede e di nutrire l’interiorità, ma tutti restano orientati verso lo stesso centro.
Guardiamo al centro di tutto, figli miei: qui si rivela che cosa dà senso a ciò che fate ogni giorno e da dove scaturisce il vostro ministero. Sull’altare, attraverso le vostre mani, si rende presente il sacrificio di Cristo nella più alta azione affidata a mani umane; nel tabernacolo resta Colui che avete offerto, affidato nuovamente alle vostre cure. Siate adoratori, uomini di profonda preghiera e insegnate al vostro popolo a fare lo stesso.
Al termine di questo percorso, per essere i sacerdoti di cui la Chiesa ha oggi bisogno, vi lascio lo stesso consiglio del vostro santo concittadino, san Giovanni d’Avila: «Siate tutti suoi» (Sermone 57) Siate santi! Vi affido a Santa Maria dell’Almudena e, con il cuore pieno di gratitudine, vi imparto la Benedizione Apostolica, che estendo a quanti sono affidati alla vostra cura pastorale.
Vaticano 28 gennaio 2026.
Memoria di san Tommaso d’Aquino, presbitero e dottore della Chiesa. -
CARTA DEL SANTO PADRE LEÓN XIV
AL PRESBITERIO DE LA ARQUIDIÓCESIS DE MADRID
CON MOTIVO DE LA ASAMBLEA PRESBITERAL "CONVIVIUM"Queridos hijos:
Me alegra poder dirigiros esta carta con ocasión de vuestra Asamblea Presbiteral y hacerlo desde un sincero deseo de fraternidad y unidad. Agradezco a vuestro Arzobispo y, de corazón, a cada uno de vosotros la disponibilidad para reuniros como presbiterio, no sólo para tratar asuntos comunes, sino para sosteneros mutuamente en la misión que compartís.
Valoro el compromiso con el que vivís y ejercitáis vuestro sacerdocio en parroquias, servicios y realidades muy diversas; sé que muchas veces este ministerio se desarrolla en medio del cansancio, de situaciones complejas y de una entrega silenciosa de la que sólo Dios es testigo. Precisamente por eso deseo que estas palabras os alcancen como un gesto de cercanía y de aliento, y que este encuentro favorezca un clima de escucha sincera, de comunión verdadera y de apertura confiada a la acción del Espíritu Santo, que no deja de obrar en vuestra vida y en vuestra misión.
El tiempo que vive la Iglesia nos invita a detenernos juntos en una reflexión serena y honesta. No tanto para quedarnos en diagnósticos inmediatos o en la gestión de urgencias, sino para aprender a leer con hondura el momento que nos toca vivir, reconociendo, a la luz de la fe, los desafíos y también las posibilidades que el Señor abre ante nosotros. En este camino se vuelve cada vez más necesario educar la mirada y ejercitarnos en el discernimiento, de modo que podamos percibir con mayor claridad lo que Dios ya está obrando, muchas veces de forma silenciosa y discreta, en medio de nosotros y de nuestras comunidades.
Esta lectura del presente no puede prescindir del marco cultural y social en el que hoy se vive y se expresa la fe. En muchos ambientes constatamos procesos avanzados de secularización, una creciente polarización en el discurso público y la tendencia a reducir la complejidad de la persona humana, interpretándola desde ideologías o categorías parciales e insuficientes. En este marco, la fe corre el riesgo de ser instrumentalizada, banalizada o relegada al ámbito de lo irrelevante, mientras se afianzan formas de convivencia que prescinden de toda referencia trascendente.
A ello se suma un cambio cultural profundo que no puede ignorarse: la progresiva desaparición de referencias comunes. Durante mucho tiempo, la semilla cristiana encontró una tierra en buena medida preparada, porque el lenguaje moral, las grandes preguntas sobre el sentido de la vida y ciertas nociones fundamentales eran, al menos en parte, compartidos. Hoy ese sustrato común se ha debilitado notablemente. Muchos de los presupuestos conceptuales que durante siglos facilitaron la transmisión del mensaje cristiano han dejado de ser evidentes y, en no pocos casos, incluso comprensibles. El Evangelio no se encuentra sólo con la indiferencia, sino con un horizonte cultural distinto, en el que las palabras ya no significan lo mismo y donde el primer anuncio no puede darse por supuesto.
Sin embargo, esta descripción no agota lo que realmente está sucediendo. Estoy convencido —y sé que muchos de vosotros lo percibís en el ejercicio cotidiano de vuestro ministerio— de que en el corazón de no pocas personas, especialmente de los jóvenes, se abre hoy una inquietud nueva. La absolutización del bienestar no ha traído la felicidad esperada; una libertad desvinculada de la verdad no ha generado la plenitud prometida; y el progreso material, por sí solo, no ha logrado colmar el deseo profundo del corazón humano.
En efecto, las propuestas dominantes, junto con determinadas lecturas hermenéuticas y filosóficas con las que se ha querido interpretar el destino del hombre, lejos de ofrecer una respuesta suficiente, han dejado con frecuencia una mayor sensación de hartazgo y vacío. Precisamente por ello, constatamos que muchas personas comienzan a abrirse a una búsqueda más honesta y auténtica, una búsqueda que, acompañada con paciencia y respeto, las está conduciendo de nuevo al encuentro con Cristo. Esto nos recuerda que para el sacerdote no es momento de repliegue ni de resignación, sino de presencia fiel y de disponibilidad generosa. Todo ello nace del reconocimiento de que la iniciativa es siempre del Señor, que ya está obrando y nos precede con su gracia.
Se va perfilando así qué tipo de sacerdotes necesita Madrid —y la Iglesia entera— en este tiempo. Ciertamente no hombres definidos por la multiplicación de tareas o por la presión de los resultados, sino varones configurados con Cristo, capaces de sostener su ministerio desde una relación viva con Él, nutrida por la Eucaristía y expresada en una caridad pastoral marcada por el don sincero de sí. No se trata de inventar modelos nuevos ni de redefinir la identidad que hemos recibido, sino de volver a proponer, con renovada intensidad, el sacerdocio en su núcleo más auténtico —ser alter Christus—, dejando que sea Él quien configure nuestra vida, unifique nuestro corazón y dé forma a un ministerio vivido desde la intimidad con Dios, la entrega fiel a la Iglesia y el servicio concreto a las personas que nos han sido confiadas.
Queridos hijos, permitidme que hoy os hable del sacerdocio sirviéndome de una imagen que conocéis bien: vuestra Catedral. No para describir un edificio, sino para aprender de él. Porque las catedrales —como cualquier lugar sagrado— existen, como el sacerdocio, para conducir al encuentro con Dios y la reconciliación con nuestros hermanos, y sus elementos encierran una lección para nuestra vida y ministerio.
Al contemplar su fachada aprendemos ya algo esencial. Es lo primero que se ve, y, sin embargo, no lo dice todo: indica, sugiere, invita. Así también el sacerdote no vive para exhibirse, pero tampoco para esconderse. Su vida está llamada a ser visible, coherente y reconocible, aun cuando no siempre sea comprendida. La fachada no existe para sí misma: conduce al interior. Del mismo modo, el sacerdote no es nunca fin en sí mismo. Toda su vida está llamada a remitir a Dios y a acompañar el paso hacia el Misterio, sin usurpar su lugar.
Al llegar al umbral comprendemos que no conviene que todo entre en el interior, pues es espacio sagrado. El umbral marca un paso, una separación necesaria. Antes de entrar, algo queda fuera. También el sacerdocio se vive así: estando en el mundo, pero sin ser del mundo (cf. Jn 17,14). En este cruce se sitúan el celibato, la pobreza y la obediencia; no como negación de la vida, sino como la forma concreta que permite al sacerdote pertenecer enteramente a Dios sin dejar de caminar entre los hombres.
La catedral es también un hogar común, donde todos tienen lugar. Así está llamada a ser la Iglesia, especialmente para con sus sacerdotes: una casa que acoge, que protege y que no abandona. Y así ha de vivirse la fraternidad presbiteral; como la experiencia concreta de saberse en casa, responsables unos de otros, atentos a la vida del hermano y dispuestos a sostenernos mutuamente. Hijos míos, nadie debería sentirse expuesto o solo en el ejercicio del ministerio: ¡resistid juntos al individualismo que empobrece el corazón y debilita la misión!
Al recorrer el templo, advertimos que todo descansa sobre las columnas que sostienen el conjunto. La Iglesia ha visto en ellas la imagen de los Apóstoles (cf. Ef 2,20). Tampoco la vida sacerdotal se sostiene por sí misma, sino en el testimonio apostólico recibido y transmitido en la Tradición viva de la Iglesia, y custodiado por el Magisterio (cf. 1 Co 11,2; 2 Tm 1,13-14). Cuando el sacerdote permanece anclado en este fundamento, evita edificar sobre la arena de interpretaciones parciales o acentos circunstanciales, y se apoya en la roca firme que lo precede y lo supera (cf. Mt 7,24-27).
Antes de llegar al presbiterio, la catedral nos muestra lugares discretos pero fundamentales: en la pila bautismal nace el Pueblo de Dios; en el confesionario es continuamente regenerado. En los sacramentos, la gracia se revela como la fuerza más real y eficaz del ministerio sacerdotal. Por eso, queridos hijos, celebrad los sacramentos con dignidad y fe, siendo conscientes de que lo que en ellos se produce es la verdadera fuerza que edifica la Iglesia y que son el fin último al que se ordena todo nuestro ministerio. Pero no olvidéis que vosotros no sois la fuente, sino el cauce, y que también necesitáis beber de esa agua. Por eso, no dejéis de confesaros, de volver siempre a la misericordia que anunciáis.
Junto al espacio central se abren capillas diversas. Cada una tiene su historia, su advocación. A pesar de ser distintas en arte y composición, todas comparten una misma orientación; ninguna está girada hacia sí misma, ninguna rompe la armonía del conjunto. Así sucede también en la Iglesia con los distintos carismas y espiritualidades mediante los cuales el Señor enriquece y sostiene vuestra vocación. Cada uno recibe una forma particular de expresar la fe y de nutrir la interioridad, pero todos permanecen orientados hacia el mismo centro.
Miremos el centro de todo, hijos míos: aquí se revela qué da sentido a lo que hacéis cada día y de dónde brota vuestro ministerio. En el altar, por vuestras manos, se actualiza el sacrificio de Cristo en la más alta acción confiada a manos humanas; en el sagrario, permanece Aquel que habéis ofrecido, confiado de nuevo a vuestro cuidado. Sed adoradores, hombres de profunda oración y enseñad a vuestro pueblo a hacer lo mismo.
Al término de este recorrido, para ser los sacerdotes que la Iglesia necesita hoy, os dejo el mismo consejo de vuestro santo compatriota, san Juan de Ávila: «Sed vosotros todo suyo» (Sermón 57). ¡Sed santos! Os encomiendo a Santa María de la Almudena y, con el corazón lleno de gratitud, os imparto la Bendición Apostólica, que extiendo a cuantos están confiados a vuestro cuidado pastoral.
Vaticano, 28 de enero de 2026. Memoria de santo Tomás de Aquino, presbítero y doctor de la Iglesia.
LEÓN PP. XIV
-
LIST OJCA ŚWIĘTEGO LEONA XIV
DO PREZBITERIUM ARCHIDIECEZJI MADRYCKIEJ
Z OKAZJI ZGROMADZENIA KAPŁAŃSKIEGO „CONVIVIUM”[Audytorium Pawła VI, Madryt, 9-10 lutego 2026 r.]
Drodzy Synowie!
Cieszę się, że mogę skierować do Was ten List z okazji waszego Zgromadzenia Kapłańskiego, co czynię ze szczerym pragnieniem braterstwa i jedności. Dziękuję waszemu Arcybiskupowi i z serca każdemu z was za gotowość do zgromadzenia się jako prezbiterium, nie tylko po to, aby omówić wspólne sprawy, ale także po to, aby wzajemnie wspierać się w misji, którą wspólnie realizujecie.
Doceniam zaangażowanie, jakie wkładacie w życie i sprawowanie posługi kapłańskiej w parafiach, posługach i bardzo różnorodnych realiach; wiem, że często służba ta odbywa się w poczuciu zmęczenia, w złożonych sytuacjach i z cichym poświęceniem, którego świadkiem jest tylko Bóg. Właśnie dlatego wyrażam życzenie, aby moje słowa dotarły do was jako gest bliskości i zachęty, a to spotkanie sprzyjało atmosferze szczerego słuchania, prawdziwej wspólnoty i ufnej otwartości na działanie Ducha Świętego, który nie przestaje kontynuować swojego dzieła w waszym życiu i w waszej misji.
Czas, który Kościół obecnie przeżywa, zaprasza nas do podjęcia wspólnej, spokojnej i szczerej refleksji. Nie chodzi tu o ograniczenie się do natychmiastowej diagnozy lub zarządzania sytuacjami kryzysowymi, ale o naukę głębokiego odczytywania chwili, którą przeżywamy, rozpoznając w świetle wiary wyzwania, a także możliwości, które Pan stawia przed nami. Na tej drodze coraz bardziej konieczne staje się wychowywanie naszego spojrzenia i ćwiczenie się w rozeznawaniu, abyśmy mogli jaśniej dostrzegać to, co Bóg już czyni – często w sposób cichy i dyskretny – pośród nas i naszych wspólnot.
Ta interpretacja teraźniejszości nie może pomijać kulturowego i społecznego kontekstu, w którym obecnie żyjemy i wyrażamy naszą wiarę. W wielu środowiskach obserwujemy zaawansowane procesy sekularyzacji, rosnącą polaryzację w dyskursie publicznym oraz tendencję do redukowania złożoności osoby ludzkiej, interpretując ją w oparciu o ideologie lub kategorie częściowe i niewystarczające. W takim kontekście wiara narażona jest na ryzyko instrumentalizacji, banalizacji lub sprowadzenia do sfery nieistotnej, podczas gdy umacniają się takie formy współżycia, które pomijają wszelkie odniesienia do transcendencji.
Do tego dochodzi głęboka zmiana kulturowa, której nie można zignorować: stopniowe zanikanie wspólnych odniesień. Przez długi czas chrześcijaństwo znajdowało podatny grunt, ponieważ język moralny, wielkie pytania o sens życia i pewne podstawowe pojęcia były – przynajmniej częściowo – wspólne. Dzisiaj ta wspólna podstawa uległa znacznemu osłabieniu. Wiele koncepcyjnych założeń, które przez wieki sprzyjały przekazywaniu chrześcijańskiego przesłania, przestało być oczywiste, a w wielu przypadkach nawet zrozumiałe. Ewangelia spotyka się nie tylko z obojętnością, ale także z odmiennym horyzontem kulturowym, w którym słowa nie mają już tego samego znaczenia i gdzie pierwsze głoszenie nie może być traktowane jako coś oczywistego.
Jednak opis ten nie oddaje w pełni tego, co naprawdę się dzieje. Jestem przekonany – i wiem, że wielu z was dostrzega to w codziennej posłudze kapłańskiej – że w sercach wielu ludzi, zwłaszcza młodych, rodzi się dziś nowy niepokój. Absolutyzacja dobrobytu nie przyniosła oczekiwanego szczęścia; wolność oderwana od prawdy nie dała obiecanej pełni; a sam postęp materialny nie zdołał zaspokoić głębokiego pragnienia ludzkiego serca.
Faktycznie, dominujące propozycje – wraz z pewnymi interpretacjami hermeneutycznymi i filozoficznymi, za pomocą których próbowano wyjaśnić przeznaczenie człowieka – nie tylko nie dawały wystarczającej odpowiedzi, ale często pozostawiały uczucie przesytu i pustki. Właśnie dlatego zauważamy, że wiele osób zaczyna otwierać się na bardziej szczere i autentyczne poszukiwania, które – w połączeniu z cierpliwością i szacunkiem – ponownie prowadzą je do spotkania z Chrystusem. Przypomina nam to, że dla kapłana nie jest to czas wycofania się ani rezygnacji, ale wiernej obecności i hojnej dyspozycyjności. Wszystko to wynika z uznania faktu, że inicjatywa zawsze należy do Pana, który już działa i wyprzedza nas swoją łaską.
W ten sposób zarysowuje się, jakiego typu kapłanów potrzebuje Madryt – i cały Kościół – w obecnym czasie. Z pewnością nie chodzi o ludzi definiowanych przez mnożenie się zadań lub presję wyników, ale o ludzi ukształtowanych na wzór Chrystusa, zdolnych do podtrzymywania swojej posługi poprzez żywą relację z Nim, karmioną Eucharystią i wyrażaną w miłości pasterskiej naznaczonej szczerym oddaniem samego siebie. Nie chodzi o wymyślanie nowych modeli ani o redefiniowanie tożsamości, którą otrzymaliśmy, ale o powrót do proponowania – z odnowioną intensywnością – kapłaństwa w jego najbardziej autentycznym rdzeniu – bycia alter Christus – pozwalając, aby to On kształtował nasze życie, jednoczył nasze serca i nadawał kształt posłudze przeżywanej w oparciu o bliskość z Bogiem, wierne oddanie Kościołowi i konkretną służbę osobom, które zostały nam powierzone.
Drodzy synowie, pozwólcie mi dzisiaj omówić kwestię kapłaństwa, posługując się obrazem, który dobrze znacie – waszą katedrą. Nie po to, aby opisać budynek, ale aby dzięki temu czegoś się nauczyć. Ponieważ katedry – jak każde święte miejsce – istnieją, podobnie jak kapłaństwo, po to, aby prowadzić do spotkania z Bogiem i pojednania z naszymi braćmi, a ich poszczególne elementy zawierają lekcję dla naszego życia i naszej posługi.
Kontemplując fasadę, już uczymy się czegoś istotnego. Jest to pierwsza rzecz, którą widzimy, jednak nie mówi ona wszystkiego: wskazuje ona, sugeruje, zaprasza. Tak samo kapłan – nie żyje po to, aby eksponować siebie, ale też nie po to, aby się ukrywać. Jego życie jest wezwaniem do bycia widocznym, spójnym i rozpoznawalnym, nawet jeśli nie zawsze jest ono rozumiane. Fasada nie istnieje sama dla siebie: prowadzi do wnętrza. Podobnie kapłan – nigdy nie jest celem sam dla siebie. Całe jego życie jest wezwaniem do odwoływania się do Boga i towarzyszenia przejściu ku Tajemnicy, bez uzurpowania sobie Jej miejsca.
Kiedy już dotrzemy do progu [katedry], rozumiemy, że nie wszystko powinno zostać wpuszczone do środka, ponieważ jest to miejsce święte. Próg oznacza przejście, konieczne oddzielenie. Przed wejściem coś pozostaje na zewnątrz. Tak samo żyje się w kapłaństwie: pozostając w świecie, ale nie będąc ze świata (por. J 17, 14). Na tym rozdrożu sytuują się: celibat, ubóstwo i posłuszeństwo – nie jako zaprzeczenie życia, ale jako konkretna forma, pozwalająca kapłanowi w pełni należeć do Boga, bez zaprzestania wędrówki wśród ludzi.
Katedra jest również wspólnym domem, w którym jest miejsce dla wszystkich. Do bycia takim jest powołany Kościół, zwłaszcza wobec swoich kapłanów: domem, który przyjmuje, chroni i nie porzuca. Tak właśnie należy przeżywać braterstwo kapłańskie – jako konkretne doświadczenie poczucia, że jest się w domu, że jesteśmy odpowiedzialni za siebie nawzajem, że troszczymy się o życie brata i jesteśmy gotowi wzajemnie się wspierać. Moi synowie, nikt nie powinien czuć się zdany na samego siebie albo osamotniony w pełnieniu posługi: razem przeciwstawiajcie się indywidualizmowi, który zubaża serce i osłabia misję!
Przechodząc przez świątynię, zauważamy, że wszystko opiera się na kolumnach, które podtrzymują całość. Kościół dostrzegł w nich obraz Apostołów (por. Ef 2, 20). Życie kapłańskie również nie opiera się na samym sobie, ale na świadectwie apostolskim otrzymanym i przekazanym w żywej Tradycji Kościoła oraz strzeżonym przez Magisterium (por. 1 Kor 11, 2; 2 Tm 1, 13-14). Kiedy kapłan pozostaje zakotwiczony w tym fundamencie, unika budowania na piasku częściowych interpretacji lub okolicznościowych akcentów, a opiera się na solidnej skale, która go poprzedza i przewyższa (por. Mt 7, 24-27).
Zanim dotrzemy do prezbiterium, katedra pokazuje nam dyskretne, ale fundamentalne miejsca – w źródle chrzcielnym rodzi się Lud Boży, a w konfesjonale nieustannie się odradza. W sakramentach łaska objawia się jako najprawdziwsza i najskuteczniejsza siła posługi kapłańskiej. Dlatego, drodzy synowie, sprawujcie sakramenty z godnością i wiarą, świadomi, że to, co się w nich dzieje, jest prawdziwą siłą budującą Kościół i że są one ostatecznym celem, do którego zmierza cała nasza posługa. Nie zapominajcie jednak, że wy nie jesteście źródłem, lecz kanałem i że wy również potrzebujecie pić tę wodę. Nie przestawajcie więc spowiadać się i zawsze powracać do miłosierdzia, które głosicie.
Oprócz centralnej przestrzeni [w katedrze] znajdują się różne kaplice. Każda z nich ma swoją historię, została [czemuś lub komuś] poświęcona. Chociaż różnią się one pod względem sztuki i kompozycji, wszystkie mają ten sam kierunek – żadna nie jest skierowana ku sobie samej, żadna nie zakłóca harmonii całości. Tak samo jest w Kościele z różnymi charyzmatami i duchowością, poprzez które Pan wzbogaca i wspiera wasze powołanie. Każdy otrzymuje szczególną formę wyrażania wiary i pielęgnowania życia wewnętrznego, ale wszyscy pozostają ukierunkowani na to samo centrum.
Spójrzmy na to centrum, moi synowie: tutaj objawia się sens tego, co czynicie każdego dnia i skąd wypływa wasza posługa. Na ołtarzu, poprzez wasze ręce, urzeczywistnia się ofiara Chrystusa w najwyższym akcie powierzonym ludzkim rękom; w tabernakulum pozostaje Ten, którego ofiarowaliście, a który ponownie został powierzony waszej opiece. Adorujcie Go, bądźcie ludźmi głębokiej modlitwy i nauczajcie wasz lud, aby czynił to samo.
Na zakończenie tej drogi – abyście byli kapłanami, których Kościół dzisiaj potrzebuje – pozostawiam wam tę samą radę, jaką dał wam wasz święty rodak, św. Jan z Avili: „Bądźcie wszyscy Jego” (Kazanie 57). Bądźcie świętymi! Powierzam was Matce Bożej z Almudeny i z sercem pełnym wdzięczności udzielam wam Błogosławieństwa Apostolskiego, które rozszerzam na wszystkich, którzy są powierzeni waszej trosce duszpasterskiej.
Z Watykanu, 28 stycznia 2026 r., we wspomnienie św. Tomasza z Akwinu, prezbitera i Doktora Kościoła
LEON PP. XIV